تولد در هرات
فضل‌الحق خالقیار در ۳۱ می ۱۹۳۴ میلادی در شهر هرات، در خانواده‌ای بزرگ و مرفه به دنیا آمد.[۱] پدرش، غلام‌یحیی خان تیموری، و پدربزرگش، خالقداد خان تیموری، از شخصیت‌های بانفوذ شمال‌غرب افغانستان بودند و هر دو در دورهٔ پادشاهی، مسئولیت‌های مهمی در ادارهٔ منطقه داشتند. بر اساس شجره‌نامهٔ خانواده، نسب آنان به شاهرخ میرزا می‌رسد. شاهرخ میرزا کوچک‌ترین پسر تیمور، بنیان‌گذار امپراتوری تیموری، بود. او پس از مرگ پدر به پادشاهی رسید و پایتخت خود را از سمرقند به هرات منتقل کرد.[۲]
در زمان تولد خالقیار، ساختار اجتماعی هرات ماهیتی نیمه‌فئودالی داشت و قدرت اصلی در دست مالکان بزرگ زمین بود. بخش بزرگی از مردم از آنان پیروی می‌کردند. این مالکان، زمین را تنها سرچشمهٔ ثروت و پشتوانه‌ای پایدار برای نفوذ اجتماعی و سیاسی خود می‌دانستند. خان‌ها و بزرگان قبایل پیوسته می‌کوشیدند جایگاه و نفوذ خود را در جامعه حفظ کنند، گسترش دهند و بر آن تسلط داشته باشند.
